Bu yazıda T-SQL’de her an ihtiyaç duyabileceÄŸimiz SQL Server’in kendi içinde bulunan veya bulunmayan metod ve ipuçlarını vereceÄŸiz. Yeni bir hint ile karşılaÅŸtıkça yazının devamına ekleyeceÄŸiz. Ayrıca sizin de kullandığınız kısa bir yöntem varsa paylaÅŸmanızı diliyoruz.
1) FormatNumber fonksiyonu
T-SQL’de MS Access, VBScript’ten bildiÄŸimiz FormatNumber benzeri bir fonksiyon bulunmamaktadır. Internet’te bu iÅŸlemi yapan birçok fonksiyon bulunabilir ama en kısa yöntem olarak CONVERT metodu kullanılabilir. CONVERT metodu, money formatında deÄŸer alarak 0,1,2 seçenekli style’ları uygulayabilir. EÄŸer deÄŸer money türünde deÄŸil decimal türündeyse o deÄŸeri money türüne çevirmek gerekir. AÅŸağıdaki ifadeleri kullanarak, para, ondalıklı sayıları biçimlendirebiliriz.
DECLARE @mSayi MONEY SELECT @mSayi = 123456789.456 --Formatsız Round eder SELECT CONVERT(VARCHAR,@mSayi,0) --123456789.46 --Sayıyı, virgülle formatlar ve Round eder SELECT CONVERT(VARCHAR,@mSayi,1) --123,456,789.46 --Herhangi bir format uygulamaz SELECT CONVERT(VARCHAR,@mSayi,2) --123456789.4560 --Decimal türünde değer olursa money'e dönüştürmeliyiz DECLARE @dSayi DECIMAL(15,4) SELECT @dSayi = 123456789.456 SELECT CONVERT(VARCHAR,CONVERT(MONEY,@dSayi),1) --123,456,789.46
2) Ortanca kaydı bulma
Üzerinde Identity tanımlı bir tablodaki ortanca kaydı bulmak için tablonun yarısı okunur ve sonuçlar içindeki son kayıt alınır.
SELECT TOP 1 MusteriId
FROM (SELECT TOP 50 PERCENT MusteriId
FROM MUSTERI
ORDER BY MusteriId ASC) AS M
ORDER BY MusteriId DESC
3) Kaç X karakteri içeriyor
Bazı sorgulamalarda bir string içerisinde bir karakterin kaç defa geçtiÄŸine ihtiyacımız olabilir. Bunun için string’in uzunluÄŸundan string içerisinde o karakter olmadığı zamanki uzunluÄŸunu çıkarmamız yeterlidir.
DECLARE @Str varchar(50) SET @Str='Ahmet,Mehmet,,Ayşe' --Bu ifadede kaç tane virgül var. PRINT LEN(@Str)-LEN(REPLACE(@Str,',',''))--3
4) Transaction Log Shrink
En çok sorulan sorular biri de herhangi bir veritabanının transaction log’unun nasıl küçültüleceÄŸidir. BulunduÄŸunuz database’in log dosyasını incelemek için DBCC LOGINFO(‘MUSTERI’) ve tüm database’lerin log dosyası büyüklüklerini öğrenmek için DBCC SQLPERF(LOGSPACE) ifadesi kullanılabilir. Genel olarak tüm database’i shrink etmek için DBCC SHRINKDATABASE herhangi bir data veya log dosyasını sıkıştırmak için DBCC SHRINKFILE deyimi kullanılır.
AÅŸağıdaki kod, MUSTERI database’ine ait log dosyasını 2 MB’a indirir.
DBCC SHRINKFILE(Musteri_log, 2) --Logtaki boşlukları silmek üzere truncate edelim. BACKUP log Pubs WITH TRUNCATE_ONLY --Log dosyasını küçültelim DBCC SHRINKFILE(Musteri_log, 2)
Veya sp_detach_db ile öncelikle database, detach edilir ardından log dosyası diskten silinir. Ve diskteki MDF dosyası sisteme sp_attach_db ile attach edilir. Log dosyasının shrink yapıldığı zaman artık hiçbir ÅŸekilde log dosyasından restore iÅŸleminin yapılamayacağını ve bundan sonra otomatik olarak shrink iÅŸleminin yapılabilmesi içn database’in Recovery Model seçeneÄŸinin Simple olarak seçilmesi ve Auto Shrink seçeneÄŸinin iÅŸaretlenmesi gerektiÄŸi unutmamalıyız.
5) Tüm Index’leri Rebuild Etmek
Üzerinde UPDATE, DELETE, INSERT işlemlerin çok yapıldığı veritabanlarında belli dönemlerde tüm tabloların indekslerini yeniden yapılandırmak gerekir. Bunun için farklı yöntemler kullanılsa da en kısa yöntem DBCC REINDEX deyiminin kullanılmasıdır. Bu bakımı her tablo için yapmak için bu deyime tablo adını referans olarak geçmemiz gerekir. Herhangi bir ifadeyi tüm nesneler için çalıştırmak için tek tek yazmak yerine ya cursor ya da sp_msForEachTable prosedürünü daha pratik bir çözüm olmaktadır. Aşağıdaki cursor yapısı tüm tablolardaki indexleri yeniden şekillendirir.
DECLARE Crs CURSOR FOR --Kullanıcı tablolarını listeleyim SELECT NAME FROM sys.sysobjects WHERE xtype = 'u' OPEN Crs DECLARE @TabloAdi varchar(25) --Cursor'da satır satır ilerleyelim FETCH NEXT FROM Crs into @TabloAdi WHILE @@fetch_status = 0 BEGIN DBCC DBREINDEX(@TabloAdi) FETCH NEXT FROM Crs into @TabloAdi END CLOSE Crs DEALLOCATE Crs
sp_msForEachTable prosedürü, belgelenmemiş(undocumented) bir prosedür olup parametre olarak aldığı komutu tüm tablolar için çalıştırır.
EXEC sp_MSforeachtable @command1="DBCC DBREINDEX ('?')"
Bütün database’ler için bir komut çalıştırmak için sp_MSforeachdb prosedürü kullanılır.
6) Unicode String
Client uygulamalardan veya herhangi bir ÅŸekilde SQL Server’da sorgulama yaparken iÅŸlem yapılan parametreler, NCHAR, NVARCHAR veya NTEXT gibi UNICODE karakter setini destekleyen türler olduÄŸu zaman bu parametrelerin başına “N”(Büyük ne harfi) önekini eklemek gerekir. “N”, National Language ifadesinin kısaltılmışı olup kullanıcının gönderdiÄŸi deÄŸerin unicode olarak yorumlanmasını saÄŸlar. EÄŸer string deÄŸerlerin başına “N” eki kullanılmazsa o SQL Server, gönderilen deÄŸeri non-Unicode olarak yorumlayacak bu da bazı sorgulamaların yanlış sonuç getirmesine neden olabilmektedir.
Encoding hikayesini anladığımızda bu iÅŸlerin neden böyle yapılması gerektiÄŸini daha iyi anlamış oluruz. BilindiÄŸi gibi biz insanların kullandığı harflerin, karakterlerin bilgisayarlara tanıtılması ASCII denen süreçle baÅŸladı. 60′lı yıllarda Ä°ngilizce karakterleri sayısal cihazlara tanıtmak amacıyla ASCII(American Standard Code for Information Interchange) denen bir çizelge oluÅŸturuldu. Bilgisayar sistemleri sadece sayılarla iÅŸlem yapabildikleri için Ä°ngiliz karakterlerin her birine bir deÄŸer verilerek ASCII çizelgesi oluÅŸturuldu. Bu çizelge, 8.bit parity bit(hata kontrolü) olarak kullanılmak üzere 7 bitlik(2^7 = 128 dizi) bir karakter seti olarak geliÅŸtirildi. Bu tablo, tüm sayısal cihazların belleÄŸine standart olarak konuldu böylece sayısal cihazlar ile insanlar arasındaki iletiÅŸimin sorunsuz saÄŸlanmış oldu. Klavyede yazdığımız her karakter(sayısal, alfabetik) bütün bilgisayarların bildiÄŸi ASCII tablosundaki deÄŸerine göre iÅŸlenir. ÖrneÄŸin “A” harfinin ASCII tablosundaki kodu, 41′dir.
Standart ASCII setine göre 128 karakter tanımlanabilmekteydi. Fakat daha sonra IBM tarafından 8.bit te kullanılarak 128-255 arasındaki rakamlarla ifade edilebilecek yeni karakter listesi eklendi. Extended ASCII tablosu veya IBM karakter seti olarak tanımlanan bu çizelge 8 bitlik (2^8=256) kelime dizisi uzunluÄŸuna sahip olmuÅŸ oldu. Daha sonraki çalışmalarda bu tablo, ANSI(American National Standards Institute) tarafından standart hale getirildi; 0-127 arasındaki deÄŸerler, tüm sistemlerde aynı olacak, 128-255 arasındaki deÄŸerler de ülkelerin karakter yapısına göre kullanılacaktır. Bunun için de her ülkeye bir code page verildi ve ülkeler bu code page bilgisine göre, 128′den sonraki deÄŸerleri kendi karakterleri için kullanmaya baÅŸladılar.
Fakat zamanla yetersiz gelen ASCII yerine dünyadaki tüm karakterleri içerecek UNICODE isimli evrensel karakter kodlama sistemi oluÅŸturuldu. 16′bitlik olan bu sistemde, her karakter 2 byte ile ifade edilmektedir. Sonuçta “A” harfi, 10′luk sistemde 65, ASCII sisteminde 0×41 ve UNICODE sisteminde 0×0041 ile ifade edilerek “1000001″ Binary Code ile iÅŸlem görür. Bu sistemde her karakter çift byte yer kapladığı için veritabanı sistemlerinde bilinçli kullanılması gerekir. En basit, bir notepad dosyasını açıp içerisine “Ahmet” yazdığımızda ve dosyayı ANSI formatında kaydettiÄŸimizde dosyanın boyutu 5 byte olur. Aynı dosyayı UNICODE olarak kaydettiÄŸimiz 12 byte yer kaplar. Buradaki fazlalık olan 2 byte bu dosyanın UNICODE formatında kayıt edildiÄŸinin bilgisini tutar.
Şimdi bu bilgilerin SQL tarafındaki yansımasına geri dönelim;
ASCII sadece metinleri tanımlamak için kullanıldığı için metin dışındaki veriler ASCII ile ifade edilemez.
SQL Server’da char, varchar, text gibi ASCII tabanlı veri türleri, veritabanını diline ait code page’i kullanılır. Unicode ise code page’i deÄŸerlendirmez. Unicode deÄŸerler, Collation bilgilerine sahiptir. Bu bilgi, onların sıralamalarda veya büyük-küçük harf duyarlılığı konusunda nasıl davranacaklarını bildirir.
“Heráclito” ifadesi, karakter tipinde bir deÄŸerdir(character constant) “????????” ise global, evrensel karakter tipinde bir deÄŸerdir(unicode constant). Char veya NChar tipinde iki kolonlu bir tabloya bu deÄŸerleri aktaralım.
INSERT TB(ChrKolon,NChrKolon)
VALUES('Heraclito','Heraclito')
Bu sorguyu çalıştırdığımızda TB tablosuna “Heráclito” deÄŸeri eklenmiÅŸ olacaktır. Unicode deÄŸeri ekleyelim.
INSERT TB(ChrKolon,NChrKolon)
VALUES('????????','????????')
Bu iÅŸlemden sonra tabloya baktığımızda her iki kolonda “??????” deÄŸerinin olduÄŸunu görürüz. Çünkü sözkonusu rusça ifadeyi SQL Server’e gönderdiÄŸimizde bunun UNICODE formatında olduÄŸunu ifade etmedik. Ä°fadenin başına “N” ifadesini ekleyerek deÄŸerin SQL Server tarafında UNICODE olarak yorumlanmasını saÄŸlayalım.
INSERT TB(ChrKolon,NChrKolon)
VALUES('????????',N'????????')
Char tipindeki kolon için “N” ekini ekleyip eklememiz birÅŸeyi deÄŸiÅŸtirmeyecek çünkü Char tip olarak ancak ASCII deÄŸerlerini destekler.
7) Her Güne Ait Backup Dosyası
BlindiÄŸi gibi SQL Server üzerindeki Maintenance Plans bölümü kullanılarak sistem üzerindeki tüm database’ler için özel isimde belli peryotlarda otomatik olarak backup alınmasını saÄŸlayabiliriz. Buradaki özel isimden kastımız, örneÄŸin her gün aynı backup isminde backup aldığımızda önceki güne ait backup dosyasının üzerine yazılır. Oysa her güne ait fullbackup’a ihtiyacımız olabilir. Bu durumda her güne ait backup dosyasını o günün tarihiyle kaydetmek daha mantıklı olacaktır. AÅŸağıdaki kod, Maintenance Plans’taki gibi çalıştığı zaman o günün tarihini referans alarak backup dosyasını isimlendirir.
DECLARE @Sql varchar(1000) DECLARE @tarih char(16) DECLARE @tarih_format char(12) DECLARE @dosya_ad varchar(50) DECLARE @backup_path varchar(100) --Backup dosyasının konumunu ve adını tanımlayalım --Bugünki Tarih : 2007-05-01 12:00 SET @tarih=CONVERT(char(16), GETDATE(), 120) --Tarihteki "-" ve ":" karakterlerini yok edelim SET @tarih_format=REPLACE(REPLACE(REPLACE(@tarih, '-', ''), ' ', ''), ':', '') --@tarihformat 200705011200 SET @dosya_ad='Musteri_'+ @tarih_format+'.BAK' --Dosyanın sonuna backup alınan tarih ve saati bastıralım. SET @backup_path= 'C:\Musteri_' + @dosya_ad --C:\Yedek\Musteri_200705011200.BAK SET @sql = 'BACKUP DATABASE CRM' + CHAR(13)+CHAR(10) SET @sql = @sql + 'TO DISK = ' + QUOTENAME(@backup_path,'''') +CHAR(13)+CHAR(10) SET @sql = @sql + 'WITH' + CHAR(13)+CHAR(10) SET @sql = @sql + ' NOINIT,' + CHAR(13)+CHAR(10) SET @sql = @sql + ' NAME = ' + QUOTENAME(@dosya_ad,'''') /* print @sql--Aşağıdaki script oluşturulmuş olur. BACKUP DATABASE CRM TO DISK = 'C:\Yedek\CRM_200705011200.BAK' WITH NOINIT, NAME = 'CRM_200705011200.BAK' */ --PRINT @sql EXEC(@sql)
8 ) Bir Kolonu Sıralı Olarak Güncellemek
Aşağıdaki örnekte tablodaki bir kolon ardışık sayılar olacak şekilde güncellenmiştir.
--Tabloyu oluşturalım CREATE TABLE Ornek(SatirId INT, AdSoyad CHAR(10)) GO --Ornek tablosuna birkaç kayıt girelim INSERT Ornek SELECT NULL, 'kayit1' UNION SELECT NULL, 'kayit2' UNION SELECT NULL, 'kayit3' UNION SELECT NULL, 'kayit4' UNION SELECT NULL, 'kayit5' GO --Tabloyu yeni ID'lerle güncelleyelim DECLARE @ID INT SET @ID = 0 UPDATE Sequence SET @ID = SatirId = @ID + 1
Recent Comments